ᲙᲚᲐᲕᲓᲘᲣᲡ ᲞᲢᲝᲚᲔᲛᲔᲣᲡᲘ

კლავდიუს პტოლემეუსი (ძვ. ბერძნ. Κλαύδιος Πτολεμαῖος, ლათ. Claudius Ptolemaeus, დ. 87 – გ. 167)  - ალექსანდრიელი ასტრონომი, ასტროლოგი, მათემატიკოსი, მექანიკოსი, ოპტიკოსი, მუსიკის თეორეტიკოსი და გეოგრაფი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ეგვიპტის ალექსანდრიაში, სადაც ატარებდა ასტრონომიულ დაკვირვებებს.

კლასიკური ანტიკური მონოგრაფიის ავტორი (იხ. „ალმაგესტი“), რომელიც იყო უძველესი ციური მექანიკის განვითარების შედეგი და მოიცავდა იმდროინდელი საბერძნეთისა და ახლო აღმოსავლეთის ასტრონომიული ცოდნის თითქმის სრულ კოლექციას. მან ღრმა კვალი დატოვა ცოდნის სხვა დარგებში - ოპტიკაში, გეოგრაფიაში, მათემატიკაში, ასევე ასტროლოგიაში.

კლავდიუს პტოლემეუსი ელინიზმის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურაა. ასტრონომიაში პტოლემეოსს არ ჰყავდა ბადალი მთელი ათასწლეულის განმავლობაში.

ისტორია საკმაოდ უცნაურად განიხილავს პტოლემეუს პიროვნებას და შრომებს. მისი ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ თანამედროვე ავტორები დუმან. ჩვენი წელთაღრიცხვით პირველი საუკუნეების ისტორიულ ნაშრომებში კლავდიუს პტოლემეუსი ზოგჯერ ასოცირდებოდა პტოლემეების დინასტიასთან, მაგრამ თანამედროვე ისტორიკოსები მიიჩნევენ, რომ ეს შეცდომაა სახელების დამთხვევის გამო (სახელი პტოლემე პოპულარული იყო, ყოფილი ლაგიდის სამეფოს ტერიტორიაზე). რომაული სახელი (გვარი) კლავდიუსი გვიჩვენებს, რომ პტოლემე რომის მოქალაქე იყო და მისმა წინაპრებმა რომის მოქალაქეობა მიიღეს, სავარაუდოდ, იმპერატორ კლავდიუსისგან.

პტოლემეუსის ცხოვრების შესახებ ინფორმაციის ძირითადი წყაროა მისივე ნაშრომები, რომლებიც ქრონოლოგიური თანმიმდევრობითაა დალაგებული ჯვარედინი მითითებების გამოყენებით. პტოლემეუსის ფართო ერუდიცია და მისი წინამორბედების ნამუშევრების აქტიური გამოყენება, ალბათ, განპირობებულია ალექსანდრიის ბიბლიოთეკის რესურსების აქტიური გამოყენებით.

კლავდიუს პტოლემეოსის "ტეტრაბიბლოსი", ან "ოთხწიგნეული" არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შემორჩენილი უძველესი ტექსტი ასტროლოგიაზე, რომელიც ათასწლეულების განმავლობაში სარგებლობდა ბიბლიის ავტორიტეტით ასტროლოგთა შორის. იგი ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან და გავლენიან ტექსტად ასტროლოგიის ისტორიაში. ის, რაც პტოლემეუს ტეტრაბიბლოსს გამოარჩევს სხვა ასტროლოგიური ტექსტებისგან, არის მისი მეცნიერული მიდგომა. პტოლემე იყო ასტრონომიც და ასტროლოგიც და ის ცდილობდა ორი დისციპლინის შერიგებას. მთლიანობაში, ტეტრაბიბლოსი არის მარადიული და „სახარება“ ასტროლოგიისა რომლის გარეშე ასტროლოგიის არსებობა წარმოუდგენელია. ყველასთვის, ვინც დაინტერესებულია ასტროლოგიით და მისი ისტორიული განვითარებით, ეს წიგნი აერთიანებს უძველეს სიბრძნეს მეცნიერულ სიმკაცრეს, რაც მას ღირებულ რესურსად აქცევს, როგორც დამწყებთათვის, ასევე მოწინავე პრაქტიკოსებისთვის.